De provincie Limburg gebruikt cookies om jouw surfervaring op deze website gemakkelijker te maken.

Strikt noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om in de site te navigeren, of om te voorzien in door jou aangevraagde faciliteiten.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren van de functionaliteit van de website door het opslaan van jouw voorkeuren.
Prestatiecookies
Deze cookies helpen om de prestaties van de website te verbeteren, waardoor een betere gebruikerservaring ontstaat.
Online surfgedrag gebaseerde reclame cookies
Deze cookies worden gebruikt om op de gebruiker op maat gemaakte reclame en andere informatie te tonen.

Update provinciale klimaatcijfers

Vorig jaar liet provincie Limburg de klimaatcijfers t.e.m. 2017 analyseren. Twee door COVID-19 gedwarsboomde klimaattoppen later vinden de cijfers eindelijk hun weg naar buiten. De conclusie is hoopgevend en zet ons tegelijk met beide voeten op de grond.

Limburgse Klimaattop

2020 was een jaar om in veel opzichten te vergeten, maar ook een jaar waarin het internationale klimaatbeleid pas echt goed doorbrak. Landen als China, Japan, Canada, Zuid-Afrika, Zuid-Korea en recent nog de Verenigde Staten schaarden zich eindelijk mee achter de aanpak van het klimaatprobleem. En Europa besliste om zijn klimaatdoelen nog een stuk ambitieuzer te maken, tot wel 60 % minder uitstoot van CO2 tegen 2030.

Op de Limburgse Klimaattop van vandaag, is de boodschap van hoofdspreker Diederik Samsom, kabinetschef van Europees commissaris voor Klimaat Frans Timmermans, duidelijk: het is nu echt menens met het klimaatbeleid. De grote verschillen met het klimaatbeleid uit het verleden zijn de sterke koppeling met een duurzame economie, de strategie om voor alle relevante sectoren bijna gelijktijdig nieuwe regels en stimulansen in te voeren, de nadruk op een rechtvaardige en sociale overgang en niet te vergeten: ongeveer 1.000 miljard euro aan middelen die samengelegd worden om dit waar te maken.

Limburg is op de goede weg om 30 % reductie in 2020 te halen

”De analyse van de klimaatcijfers toont ons dat met een vermindering van de totale uitstoot met 23 % Limburg op goede weg is om haar eigen doel van 30 % reductie in 2020 te halen”, zegt gedeputeerde Bert Lambrechts. Dat doel ligt hoger dan de 20 % vermindering die de gemeenten zichzelf hebben opgelegd via de ondertekening van het Europese Burgemeestersconvenant. ”Maar de uitgangspunten op provinciaal niveau zijn dan ook lichtjes anders”, vervolgt gedeputeerde Lambrechts. “Het Burgemeestersconvenant gaat enkel uit van uitstoot die op gemeentelijk niveau te beïnvloeden is. Op regionaal-provinciaal niveau worden bijkomende zaken zoals spoorverkeer en binnenscheepvaart relevant. Bovendien koos de provincie er bij de start van haar klimaatbeleid voor om ook de bedrijven in Limburg die onder het Europese emissiehandelssysteem (ETS) werken mee in rekening te brengen. Het zijn immers bedrijven die een rol spelen in het provinciale beleid onder meer rond economie, ruimtelijke planning en energie. Zij werden ook telkens uitgenodigd voor belangrijke klimaatbijeenkomsten zoals deze klimaattop.”

De cijfers achter de cijfers

Wanneer we dieper willen graven naar wat er achter die totale afname van broeikasgassen in de periode 2008-2017 zit, moeten we om te beginnen een onderscheid maken tussen de uitstoot die onder energieverbruik in de ruime zin valt, en de uitstoot die niets met energie te maken heeft.

  1. In de eerste categorie zit alle energie die te maken heeft met verwarming of koeling van gebouwen, transport, gebruik van machines, enz.

  2. Die tweede categorie is soms al wat moeilijker om te linken aan het klimaatprobleem. In grote lijnen gaat het daarbij om de uitstoot van twee andere broeikasgassen dan het ons bekende CO2, nl. CH4 (methaan) en N2O (lachgas). Beide hebben vooral te maken met het grote aantal dieren dat in de landbouw gehouden wordt: pluimvee, schapen, varkens, runderen, paarden, … De gassen zijn bijproducten die in de dieren ontstaan bij de vertering van veevoeder en door hun mest. Jammer genoeg hebben zij een broeikaseffect dat vele malen groter is dan CO2, waardoor hun impact snel oploopt. Deze gassen zorgen samen voor ongeveer 8 % van de totale uitstoot van broeikasgassen in Limburg. De overige 92 % is te linken aan energieverbruik in al zijn vormen.

Energiegerelateerde uitstoot: 3 evoluties in de uitstoot van energieverbruik

”De beste resultaten boekten we bij het terugdringen van de energiegerelateerde uitstoot. Die ging zelfs met 25 % de goede richting uit”, zegt gedeputeerde Lambrechts. Aan de basis daarvan lagen 3 evoluties.

  1. Zo werd in de meeste sectoren minder energie verbruikt. Openbaar vervoer in Limburg scoorde het best met 17 % minder energieverbruik. Maar dat was ook deels te wijten aan minder gereden kilometers. Die leidden wellicht tot meer autoverkeer want het totale energieverbruik daarvan nam fors toe (10 %). Maatschappelijk dus niet zo’n beste evolutie. Uiteraard zit de invloed van de COVID-19-epidemie en de eventuele effecten op onze mobiliteitsgewoonten hier nog niet in.
    Ook de tertiaire sector (diensten) verbruikte 12 % meer energie. Een teken van economische heropleving, dat wel, maar meteen ook van nog veel ruimte voor verbetering.

  2. Wel unaniem positief waren de betekenisvolle besparingen in de landbouw, industrie, huishoudens en openbare verlichting. Dat gebeurde bijvoorbeeld door betere isolatie van gebouwen of efficiëntere machines. Ook werden we wat geholpen door een reeks opeenvolgende zachtere winters. Al die effecten samen leidden tot 4 % minder energieverbruik.
    Daarnaast werden de meest vervuilende fossiele brandstoffen zoals steenkool en stookolie langzaamaan vervangen. Vaak door het minder vervuilende aardgas, maar in heel wat gevallen ook door hernieuwbare energiebronnen. Opvallend daarbij was de invloed van de in 2016 gesloten elektriciteitscentrale van Langerlo (Genk) die tot dan nog grotendeels op steenkool draaide. Die sluiting was slecht nieuws voor alle werknemers, maar betekende wel een grote vermindering van de uitstoot in Limburg vanaf 2017.

  3. De derde belangrijke evolutie was de vergroening van de Limburgse elektriciteitsproductie. Er werd tussen 2008 en 2017 een zeer sterke groei vastgesteld in de zonnepanelen (x 57). En ook het aandeel windenergie nam meer dan 7 keer toe over die periode. Andere (deels) hernieuwbare bronnen als warmtekrachtkoppeling (WKK), waterkracht of zonneboilers stegen ook, zij het minder spectaculair.

Niet-energiegerelateerde uitstoot: uitstoot van dieren

Tot slot bekijken we de niet-energiegerelateerde uitstoot nog even nader. Daarbij valt op dat zowat alle landbouwdieren in aantal toenamen, met uitzondering van varkens. Deze grote aantallen dieren – vooral bestemd voor menselijke consumptie, maar ook hobbydieren – droegen bij tot een toename van 7 % van deze uitstoot.

Conclusie

”Samengevat kun je stellen dat Limburg op de goede weg is om de huidige doelstellingen te halen”, concludeert gedeputeerde Bert Lambrechts. ”Tegelijk is een deel van het laaghangende fruit al geplukt waardoor steeds meer kleinere winsten tot één groter resultaat moeten leiden. Moeilijke punten om te verduurzamen blijven mobiliteit, het relatief hoge energieverbruik in de dienstensector en het grote aantal dieren in de landbouwsector. Daarnaast is de verdere vervanging van fossiele brandstoffen – en zeker steenkool en stookolie – een aandachtspunt, net zoals de blijvende grote behoefte aan energierenovaties van gebouwen. De toename van hernieuwbare energiebronnen door technische vooruitgang en dalende marktprijzen biedt perspectief op betere resultaten in de toekomst”, besluit gedeputeerde Lambrechts.

Bekijk de Limburgse Klimaattop en de klimaatcijfers op www.limburg.be/klimaattop.


Klimaatcijfers 2017

De uitstoot van de verschillende sectoren is een grote dataset die via verschillende kanalen en instanties wordt ingezameld en verwerkt. Tussen het einde van een kalenderjaar tot de beschikbaarheid van alle benodigde data zit al gauw 1,5 tot 2 jaar. Die gegevens moeten daarna nog uitgefilterd worden voor Limburg en geanalyseerd op eventuele trends, oorzaak-gevolgverbanden en belangrijkste beïnvloedende factoren.
De berekening en analyse van de klimaatcijfers gebeurde door Zero Emission Solutions in opdracht van provincie Limburg.